Lần thứ 19 mình phác lại mặt bằng căn hộ vì phát hiện cái tủ giày liền cửa làm lối đi chật còn đúng 78cm. Ông cụ mình lúc đó đang xài khung tập đi rộng 64cm, tức là mỗi bên chỉ dư đúng 7cm. Nói thẳng, nếu mà ai đó bảo mình ba tháng trước rằng thiết kế nội thất không phải chuyện chọn sofa với bàn ăn, hẳn mình đã cười. Mình 31 tuổi, làm vẽ đồ họa ở Hà Nội, tự học SketchUp với Floorplanner trong 3 tuần để cùng chồng sắp căn hộ đầu tiên. Trước khi chọn thợ, hai vợ chồng đi xem 11 nhà mẫu và 4 xưởng nội thất. Khi tìm hiểu thiết kế chung cư hiện đại, điều trước tiên tôi rút ra là đừng tin mấy bản vẽ đẹp trên mạng bằng chính thước dây của mình.
Mấy bản vẽ trên mạng chẳng cho tôi hay cái bếp nhà tôi có bao nhiêu người nấu cùng lúc
Trước lúc vẽ bất cứ thứ gì, tôi dành tròn một tuần chỉ để đếm lại thói quen sinh hoạt của cả nhà. Nghe có vẻ thừa thãi, nhưng đúng cái tuần đó giúp mình khỏi sai lầm tốn kém nhất. Mình đo chiều rộng cánh tay mình khi mở cánh tủ trên: 58cm, cộng thêm tầm 10cm khoảng hở để với đồ, tức là lối đứng nấu tối thiểu phải 90cm. Sau đó mình bấm đồng hồ: ba buổi sáng cao điểm, cả nhà đồng loạt vào bếp, hết 22 phút mỗi lần. Chuyện buồn cười là bếp nhà tôi chỉ 9m2, lối đi 80cm. Bếp chữ I kiểu mẫu trên Pinterest chỉ hợp với người nấu một mình. Tôi đổi sang bếp chữ L, kê bồn rửa ở góc, chỗ sơ chế quay ra cửa sổ. Cái giá của việc copy bếp đảo kiểu Hàn vào căn 72m2 là mất gần 1,4m chiều dài vách để làm tủ, chưa kể tới việc ống thoát phải dời lại, tốn thêm tầm 6-8 triệu. Đúng là bếp đẹp trên ảnh chẳng nấu bữa sáng cho gia đình 4 người tôi.
Khoản tiền ngầm nằm ở chỗ mình chọn gỗ công nghiệp để tiết kiệm 18 triệu
Nói thẳng, tôi chọn MDF lõi xanh cho hết hệ tủ bếp và tủ quần áo. 3 phương án hôm đó chênh nhau rõ rệt: gỗ tự nhiên cao cấp thì đắt hơn 42 triệu, MDF phủ melamine thấp nhất, MDF lõi xanh chống ẩm nằm giữa, cách nhau 18 triệu so với phương án tiết kiệm nhất. Mình chốt lõi xanh, nhưng mà đúng lúc đó mới thấy lộ ra mấy khoản thợ không báo trước. Bản lề giảm chấn nhập thì cộng vào 480 nghìn một cánh, tay nâng cho tủ trên thêm 1,2 triệu một bộ, ray trượt giảm chấn hiệu tốt đắt gấp đôi loại thường. Và khi khoan luồn dây điện, thợ phát sinh thêm 12% phát sinh vì vách chỗ đó có kết cấu bê tông. Hết lại, hóa đơn cuối cùng vống hơn tờ dự toán đầu tầm 9 triệu. Cái cảm giác cặp lúc khoan hóa đơn khá tệ, nhưng mà mình thấy điều đó còn dễ chịu hơn việc ba năm sau phải đổi toàn bộ cánh tủ vì phồng nở. Mẹo của tôi là luôn hỏi một câu: giá này đã bao phụ kiện chưa, và nếu chưa thì chi tiết mỗi món bao nhiêu. Đừng ngại hỏi, vì hỏi rõ trước nhẹ hơn căng thẳng lúc trả tiền vô cùng nhiều.
Ánh sáng trong chung cư chẳng giống nhà mặt đất và tôi mất hai tháng mới hiểu
Căn mình ban công hướng tây, ba giờ chiều nắng gắt đến mức phải sập rèm mới xem nổi điện thoại. Tôi tải app đo lux về đo thử 3 vị trí. Sát cửa sổ lúc 3h chiều: tầm 1.800 lux. Giữa phòng khách: 420 lux. Góc bàn làm việc của tôi: chỉ 110 lux, nghĩa là kém hơn cả tiêu chuẩn đèn đọc tối thiểu. Khi đó tôi mới nhận ra rằng chung cư không đón sáng đều như nhà mặt phố, vì tường kính và hướng nắng quyết định gần như toàn bộ cảm giác trong phòng. Mình dẹp cái đèn chùm 18W duy nhất giữa trần, thay bằng hệ 4 đèn: bóng 2700K vàng ở góc đọc sách, 3500K ở bàn làm việc, 4000K trắng cho khu bếp, và bóng dây âm dưới tủ trên. Cộng lại mình dùng ánh sáng khoảng 6 tiếng mỗi ngày, nên việc chọn màu sáng quan trọng hơn tôi tưởng. Điều học được đắt giá nhất là rèm cản sáng 90% cho phòng ngủ quay tây. Trước khi có nó, mình thức dậy tầm 5h sáng vì nắng xuyên qua rèm voan. Sau lúc đổi, giấc ngủ khá hơn rõ.
Ba thứ tôi ước tôi đừng tin lời thợ và 1 điều mình mừng vì đã tin
Trước hết, mình tin thợ về kích thước tủ âm mà không đo lại, kết quả là thiếu 4cm, phải nhồi thêm miếng đệm gỗ trông vô cùng kỳ cục. Điều thứ hai, mình tin câu "đơn giản thôi" khi làm trần thạch cao giật cấp, cuối cùng đội thêm 9 triệu và mất tầm 12cm chiều cao trần. Thứ ba, mình tin gỗ ngoại nhưng không kiểm chứng từ nguồn gốc, tới giờ vẫn hơi lăn tăn. Đối lập hẳn, có một người thợ 15 năm nghề khuyên mình đặt ổ cắm cao 1m2 thay vì 30cm như thói quen thông thường. Nghe lạ, nhưng mà sau khi dùng thử mới thấy lợi: đút thiết bị chẳng phải cúi gập lưng, con nít không với tới, lại thuận dọn dọn dẹp chỗ gần ổ cắm. Tôi còn nghe theo lời bảo dùng loại ổ đôi có công tắc riêng, thành ra tắt thiết bị chờ không cần rút phích liên tục. Chi tiết nhỏ vậy thôi mà đổi hẳn kiểu dùng hằng ngày trong căn bếp nhỏ.
Nếu mọi người đang sắp bày căn hộ đầu tiên, mình thật tình khuyên một việc cụ thể rõ ràng: đo lại mọi thứ bằng thước dây của chính mình, chép con số vào một file riêng, rồi hãy bật phần mềm thiết kế. Các bạn từng bao giờ phát hiện cái chỗ đi mình đang dùng hẹp hơn bản thân nghĩ bao nhiêu chưa?