Một khách đưa tôi hồ sơ căn hộ 65m2 kèm đúng một câu duy nhất \"Anh xem có cứu được không\", và khi tôi đo lại thực tế thì thấy tủ trên bếp đóng bít mất khung cửa sổ duy nhất của phòng bếp. Điều buồn cười là hồ sơ đó chẳng sai một nét, nó đẹp trên giấy, chỉ có nắng là không còn. Khi tìm hiểu thiết kế chung cư hiện đại tôi luôn nói với khách một câu: cái đẹp mà phải mở đèn 24/7 thì không phải là cái đẹp để ở.
Chiếc tủ bếp 12 triệu bít mất ánh sáng duy nhất
Hôm đó tôi cầm thước laser bắn từng góc phòng bếp. Khung cửa sổ rộng đúng 90cm, chiều cao 1m2, nằm chếch về bên trái tường bếp. Bản vẽ cũ đặt tủ trên cao 2m4 kéo dài hết hết mảng tường 3m6, tức là bít trọn khung cửa đó hoàn toàn. Kết quả khỏi đoán: cả phòng bếp và khu khách sát bên phải mở đèn từ sáng tới tối. Hoá đơn điện tháng nóng nhà ấy lên tới 2,1 triệu, gấp gần gấp đôi mức bình thường của một căn cùng diện tích.
Tôi chụp hình trước sau để chủ nhà thấy rõ vấn đề. Cái tủ đó trị giá 12 triệu, dùng gỗ MDF phủ melamine, coi ổn nhưng vô nghĩa về mặt ánh sáng. Nói thẳng là mình cũng từng mắc đúng lỗi này khi mới đi làm, vẽ 3D bóng bẩy rồi bỏ qua đo đạc thực tế. Bài học này rất rõ: trước lúc vẽ bất kỳ 3D nào, phải đo thực trạng với thước và chép chiều cao cửa sổ, hướng nắng, vị trí cột trước tiên.
Những con số tôi đo lại không khớp với hồ sơ nào
Hồ sơ hoàn công chủ đầu tư giao sai 7cm tại trục tường giữa khu bếp với khu khách. Mình đo bằng máy laser Leica thì số thật đúng 3m67, không phải 3m60. Bảy phân nghe nhỏ nhưng đủ làm tủ đóng xong hở một khe chạy dọc hết chiều cao, hoặc kẹt cửa khi mở.
Ba chỗ sai phổ biến mà tôi gặp lúc nào cũng thấy:
- Trục cột nằm trong tường: hồ sơ ghi trục cột vuông vức, thực tế cột nhô ra thêm 5-8cm vì lớp vữa trát dày hơn dự tính.
- Hộp kỹ thuật: trên giấy chỉ 40x60cm, đo ra thành 55x75cm bởi đường ống thoát nước chạy vòng không theo shopdrawing.
- Độ dày trần thạch cao: hồ sơ ghi 10cm, thực tế chỗ giấu ống gió máy lạnh dày tới 25cm, khiến tủ cao sát trần không gắn kín được.
Cái kết hay gặp chính là thợ đành cắt thêm ngay công trường, tốn thêm 1-2 buổi và đội chi phí lên 10-15%. Tôi bây giờ luôn đòi khách cho tôi đo trước khi ký hợp đồng thi công, không bao giờ tin hoàn toàn vào hồ sơ có sẵn.
Có lần tôi khuyên khách đập tường và kết cục
Hồi bốn năm trước, một khách ở một chung cư bên quận Bảy muốn nới rộng khu khách bằng cách đập mảng tường ngăn giữa khu bếp và khách. Mình đồng ý vì nghĩ đó chỉ là tường gạch mười phân thông thường. Đập xong mới nhận ra đấy chính là tường chịu lực, phải ngưng ngay, mời đơn vị kiểm định đến và hàn khung thép gia cố. Tổng phát sinh thêm 40 triệu, chưa kể hai tuần khách ở tạm nhà họ hàng.
Từ đó tôi đặt ra quy trình ngặt: trước khi động vào một mảng tường nào, phải xin bản vẽ kết cấu từ ban quản lý, so với thực tế, và làm giấy xin phép cải tạo gửi ban quản lý trước ít nhất 5-7 ngày. Nếu không có bản vẽ kết cấu, thuê đơn vị kiểm định độc lập đo bằng máy siêu âm bê tông, tốn tầm 2-3 triệu nhưng rẻ rất nhiều so với 40 triệu sửa sai.
Nếu được làm lại chung cư này tôi sẽ bắt đầu từ đâu
Giờ tôi triển khai ngược từ nếp sinh hoạt. Việc đầu tiên: giao chủ nhà một cuốn sổ và yêu cầu chép lại bảy ngày sinh hoạt thực tế: mấy giờ nấu nướng, người nào ngồi chỗ nào, đồ hay đặt tại đâu. Bước hai: tìm ra ba điểm nóng sáng và ba điểm nóng ẩm — đây là chỗ nắng rọi gắt với nơi dễ ẩm nhất. Việc thứ ba: đặt đồ nội thất theo luồng đi lại chứ đừng theo bản vẽ có sẵn. Việc cuối: để ít nhất một khoảng trống linh hoạt tầm một mét hai để về sau thay công năng mà không phải đập gì thêm.
Căn hộ sáu mươi lăm mét vuông mà tôi vừa sửa xong chính là ví dụ rõ ràng: mình dẹp một tủ lớn ở khu khách, đổi lại thêm hai chỗ ngồi cho bàn ăn với một góc đọc sách cạnh cửa sổ. Khách bảo căn hộ rộng hơn hẳn dù diện tích chẳng đổi. Nếu bạn đang toan sửa chung cư của mình, thử dẹp một món nội thất mà bạn cho rằng không thể thiếu — biết đâu bạn sẽ thấy mình sống thoải mái hơn nhiều.