Bill điện tháng tư đầu tiên ở chỗ mới là 1,84 triệu cho vợ chồng tôi. Tháng thứ hai gần như giống hệt. Mình mang đồng hồ kẹp dòng ra kẹp từng nhánh thì phát hiện cái bình nóng lạnh để chế độ chờ cắn 9 số điện một ngày, chỉ vì nó nấp trong hộp gen không có ai ngắt. Nói thẳng, lỗi đó phần lớn là của mình, vì mình làm kỹ sư cơ điện 9 năm, chạy nghiệm thu điện nước cho hơn 40 tòa nhà mà vẫn để thợ nội thất định đoạt phần kỹ thuật. Khi nghiên cứu thiết kế nội thất chung cư trọn gói, điều trước tiên tôi khuyên là chớ đóng kín mọi thứ rồi mới thắc mắc tại sao điện tăng và sửa chữa đắt.
Cái hộp kỹ thuật 40 phân trên trần WC mà gia chủ nào cũng bịt kín
Hộp kỹ thuật, hay trục kỹ thuật, là cái khoang chạy dọc theo cao ốc, đựng đường ống cấp thoát, dây trục, và thường cả bình nóng lạnh. Trong 40 tòa mình nghiệm thu, chỗ nào cũng có kiểu hộp này, kích cỡ hay 40x60 hoặc 40x40, nấp sát trần phòng WC hoặc hành lang gen. Chủ đầu tư luôn đặt thiết bị vào đó vì nó sát trục chính, đi dây ngắn, rẻ, và dễ che vào trần. Cái buồn cười là khi làm nội thất, hầu hết mọi người bít trần thạch cao kín mít, không để ô thăm nào. Thế là, việc bảo trì sau này tăng thêm 3-7 triệu mỗi lần đục ra, chưa kể bụi và lâu. Tôi từng phải cắt trần xuống để thay cái van khóa rò nước, mất nguyên một buổi chiều, đền cả tấm trần và sơn. Nhớ lại, tôi bực nhất là vì hồ sơ hoàn công chẳng ghi vị trí van nào nằm đâu.
Mình quay lại hồ sơ và đo lại từng tuyến điện bằng đồng hồ kẹp dòng
3 đêm kế tiếp, tôi đo ampe kìm vào từng CB trong tủ điện tổng, chép lại dòng standby của từng đồ. Con số khá bất ngờ. Máy nước nóng cắn 9 số/ngày. Cục wifi cộng đầu ghi camera ăn 0,6 số/ngày. Tủ lạnh báo lỗi cảm biến ăn 4 số/ngày, mình chưa để ý. Nếu nhân với giá điện bậc thang, chỉ ba thứ đó đã ngốn trên 300k mỗi tháng, không kể điều hòa hoạt động sai mode. Từ đó, tôi kết luận một điều: thiết kế nội thất phải vẽ sơ đồ điện song song với sơ đồ nội thất, chứ không để đội thợ kéo dây tuỳ hứng. Nếu ai đang hoàn thiện, hãy đích thân kẹp ampe kìm một lần, bạn sẽ giật mình vì những thứ ngỡ vô hại lại ngốn điện lặng lẽ.
Hồ sơ nội thất mới phải có thêm một lớp giấy nữa
Cách tôi làm là overlay lớp hồ sơ nội thất với sơ đồ MEP gồm điện, cấp thoát nước, điều hòa, kèm bảng phụ tải từng vùng. Ví dụ bếp có 2 bếp điện từ (mỗi cái tầm 2 kW khi tăng tốc), lò nướng khoảng 2,5 kW, nồi chiên 1,5 kW. Giả sử kéo cùng lúc, cậu cần tiết diện dây ít nhất 4mm2 cho tuyến bếp và CB riêng 25A. Mình mách bố trí aptomat riêng cho bình nóng lạnh, điều hòa từng buồng, và nhóm ổ điện phòng khách. Chỗ nào cần ổ điện có công tắc cắt để cắt hẳn dòng chờ khi đi làm về muộn. Nói thật, mình từng mắc lỗi chính khúc này: để đội thợ đi dây ổ cắm chung một aptomat cho cả buồng, chập một vị trí là tắt cả phòng.
3 chiếc van và một cái công tắc đã đổi cách mình ở
Sau cải tạo, mình thêm cửa thăm kỹ thuật 50x50 có khóa ở trần lang can. Gắn aptomat riêng có công tắc cho máy nước nóng và đầu ghi hình. Đổi vòi cấp vào bình thành loại van khoá nhanh. Tất tần tật chi phí hết 1,2 triệu, mà tiết kiệm khoảng 400k điện mỗi tháng. Điều đáng nói là thời lượng sửa rút từ nửa ngày xuống 15 phút. Nếu ai đang hoàn thiện nội thất chung cư, tôi khuyên một điều rất thẳng: chớ để thợ nội thất định phần kỹ thuật. Hãy thuê một kỹ sư MEP rà lại, hoặc đích thân vẽ sơ đồ điện nước trước lúc bít trần. Câu hỏi sau cùng là này: nhà bạn có cửa thăm nào cho hộp kỹ thuật chưa, hay vẫn đang đóng kín và đợi đến lúc phải đục ra?