Đến lần thứ 19 tôi phác lại mặt bằng căn hộ vì phát hiện cái kệ giày kề cửa làm chỗ ra vào chật còn đúng 78cm. Ông nội mình lúc đó đang dùng khung tập đi bề ngang 64cm, nghĩa là mỗi bên chỉ dư đúng 7cm. Nói thẳng, nếu ai đó bảo tôi ba tháng trước rằng sắp đặt nhà cửa không phải chuyện mua sofa với bộ bàn ghế, hẳn tôi đã cười. Tôi 31 tuổi, làm vẽ đồ họa ở Hà Nội, mày mò học SketchUp với Floorplanner trong 3 tuần để cùng chồng sắp căn hộ đầu tiên. Trước khi chọn thợ, vợ chồng tôi đi xem 11 căn hộ mẫu và 4 xưởng nội thất. Khi nghiên cứu thiết kế nội thất chung cư trọn gói, việc đầu tiên mình học được là đừng tin những mẫu thiết kế đẹp trên mạng bằng chính thước dây của mình.
Mấy bản vẽ trên mạng chẳng cho tôi hay cái bếp nhà mình có mấy người nấu cùng lúc
Trước khi dựng bất cứ thứ gì, mình dành đúng một tuần chỉ để đo thói quen sinh hoạt của cả nhà. Nghe thì có vẻ thừa thãi, nhưng chính cái tuần đó cứu tôi khỏi sai lầm đắt đỏ nhất. Tôi đo chiều rộng cánh tay mình khi mở cánh tủ bếp trên: 58cm, cộng thêm khoảng 10cm khoảng trống để với đồ, tức là lối đứng nấu tối thiểu phải 90cm. Sau đó tôi bấm đồng hồ: ba buổi sáng cao điểm, cả nhà cùng vào bếp, hết 22 phút mỗi lần. Điều buồn cười là bếp nhà mình chỉ 9m2, lối đi 80cm. Bếp một đường thẳng kiểu mẫu trên Pinterest chỉ hợp với người nấu một mình. Tôi đổi sang bếp chữ L, đặt bồn rửa ở góc, bàn sơ chế quay ra cửa sổ. Cái giá của việc copy bếp đảo kiểu Hàn vào căn 72m2 là hụt gần 1,4m chiều dài vách để làm tủ, chưa nói tới việc đường thoát nước phải dời lại, tốn thêm tầm 6-8 triệu. Thật đúng là bếp đẹp trên ảnh chẳng nấu bữa sáng cho gia đình 4 người tôi.
Khoản tiền ngầm nằm ở chỗ tôi chọn gỗ công nghiệp để bớt được 18 triệu
Nói thẳng, tôi chọn MDF lõi xanh cho toàn bộ hệ tủ bếp và tủ quần áo. Ba phương án ngày đó chênh nhau rõ rệt: gỗ tự nhiên loại tốt thì đắt hơn 42 triệu, MDF phủ melamine rẻ nhất, MDF lõi xanh chống ẩm nằm giữa, cách biệt nhau 18 triệu so với phương án tiết kiệm nhất. Tôi chốt lõi xanh, nhưng mà đúng lúc đó mới lộ ra mấy mục thợ không báo trước. Bản lề giảm chấn ngoại thì cộng 480 nghìn một cánh, tay nâng cho tủ trên thêm 1,2 triệu một bộ, ray trượt giảm chấn loại tốt cao gấp đôi loại thường. Và khi khoan luồn dây điện, thợ đội thêm 12% phát sinh vì tường chỗ đó có lõi bê tông. Hết lại, tờ hóa đơn chốt vống hơn bản dự toán đầu gần 9 triệu. Cái cảm giác lúc nhận hóa đơn khá tệ, nhưng mà tôi thấy điều đó còn dễ chịu hơn việc ba năm sau phải đổi toàn bộ cánh tủ vì phồng nở. Bài học của mình là luôn hỏi một câu: giá này đã bao bản lề, tay nâng, ray chưa, và nếu chưa thì chi tiết mỗi món bao nhiêu. Chớ ngại hỏi, vì hỏi rõ bây giờ nhẹ hơn căng thẳng lúc thanh toán vô cùng nhiều.
Chuyện đèn đóm trong chung cư khác hẳn nhà mặt đất và mình mất hai tháng mới hiểu
Căn tôi ban công quay tây, ba giờ chiều nắng chói đến mức phải sập rèm mới ngồi nổi điện thoại. Tôi tải app đo lux về đo thử ba vị trí. Sát cửa sổ lúc 3h chiều: tầm 1.800 lux. Giữa phòng khách: 420 lux. Góc bàn làm việc mình ngồi: chỉ 110 lux, nghĩa là tối hơn cả mức ánh sáng đọc sách thông thường. Lúc đó mình mới nhận ra rằng nhà chung cư chẳng đón sáng đều như nhà mặt phố, vì vách kính và phương nắng định đoạt hầu hết cảm nhận trong nhà. Mình dẹp cái đèn chùm 18W độc nhất giữa trần, thay bằng hệ 4 nguồn sáng: bóng 2700K vàng ở chỗ ngồi đọc, 3500K ở bàn làm, 4000K trắng cho khu bếp, và bóng dây giấu dưới tủ bếp trên. Cộng lại tôi dùng ánh sáng tầm 6 tiếng mỗi ngày, cho nên chuyện chọn màu sáng quan trọng hơn tôi tưởng. Bài học đắt giá nhất là rèm cản sáng 90% cho phòng ngủ quay tây. Trước khi có nó, mình thức dậy tầm 5h sáng vì ánh nắng xuyên qua rèm voan. Sau lúc đổi, chuyện ngủ khá hơn rõ.
3 điều mình ước mình đừng tin lời thợ và 1 điều mình mừng vì đã tin
Trước hết, mình tin thợ về kích thước tủ âm mà không đo đạc lại, hậu quả là thiếu 4cm, phải nhét thêm tấm đệm gỗ trông vô cùng kì cục. Thứ hai, mình tin câu "đơn giản thôi" khi làm trần thạch cao giật cấp, rốt cuộc tốn thêm 9 triệu và mất tầm 12cm độ cao trần. Thứ ba, mình tin gỗ nhập khẩu mà không kiểm chứng từ nguồn gốc, tới giờ vẫn thấy áy náy. Ngược lại hẳn, có 1 người thợ 15 năm nghề khuyên mình đặt ổ cắm cao 1m2 thay vì 30cm như kiểu phổ biến. Nghe thì lạ tai, nhưng sau khi dùng mới thấy lợi hại: đút sạc không phải khom lưng, con nít chẳng với tới, hơn nữa dễ dọn dọn dẹp chỗ gần ổ cắm. Mình còn làm theo lời bảo dùng loại ổ đôi có công tắc riêng, thành ra ngắt đồ điện để đó chẳng phải rút phích hoài. Chi tiết nhỏ vậy thôi mà đổi hẳn kiểu sống mỗi ngày trong căn bếp nhỏ.
Nếu bạn đang chuẩn bị sửa căn hộ đầu tiên, mình khuyên thật lòng một việc cụ thể rõ ràng: đo đạc lại mọi thứ bằng thước dây của bản thân, ghi số đo vào một file để riêng, rồi hãy mở phần mềm thiết kế. Bạn đã bao giờ nhận ra cái chỗ đi nhà mình đang dùng hẹp hơn mình nghĩ bao nhiêu chưa?